Kuran’da Neden ”Biz” Der?

kuran-i-kerim

Kuran’da ”Biz” İfadesinin Hikmeti…

Kuran’da bazı ayetlerde yer alan ”Biz” ifadesi özellikle Kuran ile ilgili yeterli bilgisi olmayanlar tarafından sıkça sorulan sorulardan biridir. Tek ilah varken neden çoğul ”Biz” kelimesi kullanılmaktadır? Çoğu kişi Kuran’ın hitap şeklini bilmediği için iyi niyetle bu soruyu sorarken bazen din düşmanı çevrelerin bu durumu çarpıtarak başka yönlere çekmeye çalıştığını da görmekteyiz.

Kuran’da sıkça karşılaştığımız biz ifadesinin temel sebebi azamet belirtmek içindir. Türkçede de tek kişinin eylemi olduğu halde ”biz yaptık” şeklinde kullanıma rastlarız.

Bu yazıda Kuran’da ”Biz” ifadesinin kullanımıyla ilgili pek bilinmeyen bir ayrıntıya örneklerle dikkat çekeceğim. Allah’ın Kuran’da ”Ben” hitabında bulunması ile ”Biz” ifadesinde bulunması arasında çok ilginç çekici bir hitap farkı bulunmaktadır.

İçinde ”Dönüş” ifadesi geçen ayetlerde kafirler, münafıklar, azap gibi olumsuz anlatımlar olduğunda ”Dönüş bize” denilmektedir ama içinde cennet, mükafat, iyilik gibi olumlu anlam içeren, Müminlere nasihat ve müjde gibi anlatımlarda ise Allah bizzat zatını kastederek ”Dönüşünüz banadır” demektedir. Yani kötülerin dönüşü ”Bize” iyilerin dönüşü ”Bana” deniliyor.

Bu basit gibi görünen ayrıntıda hem Kuran’da ”Biz” kelimesinin kullanım sebebine açıklık getirilmekte hemde Allah’ın mümin kullarına olan şefkati de belirtilmektedir. Allah kafirlere ”bize döneceksiniz” derken Müminler için ”bana döneceksiniz” demektedir.

Dönüş bize: İleynâ (Olumsuz anlam)

Yunus 23 : ”Ama onları kurtarınca, hemen haksız yere, yeryüzünde taşkınlık ederler. Ey insanlar, sizin taşkınlığınız, ancak kendi aleyhinizedir; (bu) dünya hayatının geçici metaıdır. Sonra dönüşünüz bizedir yaptıklarınızı size haber vereceğiz.” (ileyna merciukum)
Yunus 46: ”Onlara vaadettiğimizin bir kısmını sana göstersek de veya senin hayatına son versekde, onların dönüşleri bizedir, sonra Allah onların yaptıklarına şahiddir.” (ileyna merciuhum)
Yunus 70: ”Dünyada bir geçim sürerler; sonra dönüşleri bizedir. Sonra da inkâr etmelerinden dolayı onlara şiddetli azabı tattırırız.” (ileyna merciuhum)
Lokman 23-24: ”Kim inkâr ederse, onun küfrü seni üzmesin. Onların dönüşü Bize’dir. Yaptıkları şeyleri onlara haber vereceğiz. Muhakkak ki Allah, sinelerde olanı en iyi bilendir.”Onları biraz geçindirir sonra şiddetli bir azaba uğratırız.” (ileyna merciuhum)
Kaf 42-43: ”O gün, o korkunç sesi hak olarak işitirler. İşte bu, çıkış günüdür.” ”Şüphesiz biz diriltir ve öldürürüz. Dönüş bizedir.” (ileyna masir)
Gaşiye 23-24-25: ”Kim yüz çevirir ve inkâr ederse,” ”Allah, onu en büyük azab ile azablandırır.” ”Şüphesiz onların dönüşleri bizedir.” (ileynâ iyâbehum)
Meryem 39-40: ”Onları işin hükme bağlanacağı hasret günüyle uyar. Onlar gaflet içindedirler ve onlar inanmıyorlar.” ”Yeryüzüne ve onun üzerinde kim varsa biz varis olacağız. Ve onlar, Biz’e döndürülecekler.”(ileynâ yurceûne)
Enbiya 35: ”Her nefis ölümü tadıcıdır. Sizi, şer ve hayır fitneleri ile imtihan ediyoruz ve siz bize döndürüleceksiniz.” (ileynâ turceûne)
Enbiya 93: ”İşlerini aralarında parça parça ettiler. Hepsi bize dönecekler.”(ileyna raciune)
Muminun 115: ”“Sizi boşuna yarattığımızı ve bize tekrar döndürülmeyeceğinizi mi sandınız?” (ileynâ lâ turceûne)
Kasas 39: ”O (firavun) ve askerleri yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve gerçekten bize döndürülmeyeceklerini sandılar.” (ileynâ lâ yurceûne)
Mümin 77: ”Sabret! Şüphesiz Allah’ın va’di haktır. Onlara vaa’d ettiğimizi sana göstersekde seni vefât ettirsek de, sonunda onlar bize döndürüleceklerdir.”

Dönüş bana: İleyye (Olumlu anlam)

Ali İmran 55: ”Allah demişti: “Ey İsa, seni ben vefat ettireceğim ve seni kendime yükselteceğim, seni kafirlerden temizleyeceğim ve sana tabi olanları kıyamete kadar kafirlerden üstün kılacağım. Sonra dönüşünüz banadır, ihtilafa düştüğünüz şeyde aranızda ben hükmedeceğim.” (ileyye merciukum)
Ankebut 8: ”İnsana, anne ve babasına güzelliği tavsiye ettik. Eğer onlar, hakkında bilgin olmayan şeyi bana ortak koşman için seninle mücedele ederlerse bu durumda, onlara itaat etme. Dönüşünüz banadır. Yaptıklarınızı size haber vereceğim.” (ileyye merciukum)
Lokman 14: ” İnsana anne ve babasını tavsiye ettik. Annesi onu, zorluk üstüne zorlukla taşımıştır. Onun (sütten) ayrılması, iki yıl içindedir. “Bana ve anne babana şükret. Dönüş banadır.” (ileyyel masîru)
Lokman 15: ”Eğer, hakkında bilgin olmayan şeyi bana ortak koşman için seninle mücadele ederlerse onlara itaat etme. Fakat dünyada onları maruf şekilde sahiplen. Bana yönelenlerin yoluna tabi ol. Sonra dönüşünüz banadır. Yaptıklarınızı size haber vereceğim.” (ileyye merciukum)

Dönüş bana ifadesiyle ilgili ilk bakışta Hac suresi 48. ayet istisna gibi duruyor. Anlatım olumsuz olduğu halde tekil kelime kullanılarak ”bana” deniliyor. Ama dikkat edilirse diğer olumsuz manalı ayetlerde doğrudan Kafir ve Münafıklara hitap edilirken bu ayette şehirlerden bahsedilmektedir. Şehirler içerisinde çoğu kafir olsada mümin insanlarda bulunmaktadır.

Hac 48: ”Nice zalim olan şehirler vardı ki, onlara süre tanıdım, sonra yakalayıverdim. Dönüş banadır.”

Hayırlı tefekkürler dilerim…

Kuran’da Neden ”Biz” Der?” üzerine 4 yorum

  1. Merhaba. ”Kuran’ın anlaşılması için Arapça bilmek ve din eğitimi almak gerekir. Aksi takdirde Kuran anlaşılamaz. Kuran’ın mealini yapan kişi ona yorumunu katıyordur.” ve ”Neden piyasada bu kadar çok meal var” iddalarına karşı düşünceleriniz nelerdir?

    Beğen

    • Kuran’da Ali İmran 7. ayette belirtildiği gibi ayetler muhkem ve müteşabih olarak ikiye ayrılır. Muhkem olanlar hüküm belirten ayetlerdir. Örneğin başta imanın esasları olmak üzere namaz, oruç, zekat, hac ibadetleri, kısas ve diğer hukuk kurallarının olduğu ayetler kesin hüküm belirten muhkem ayetlerdir. Müteşabih ise anlamı gibi benzeşik ayetlerdir. Anlamları farklı ilim seviyelerine hitap eder. Örneğin nur 35.
      Muhkem ayetler her seviyede insana hitap eder. Muhkem ayetler hemen hemen bütün meallerde aynıdır. Hiç bir özel eğitim gerektirmez. İnsan sadece muhkem ayetleri bilerek İslamı eksiksiz şekilde yaşayabilir.
      Müteşabih ise insanın çabası ve yeteneğine bağlı olarak ekstra ilim gerektirir.
      Arapça öğrenmek elbette Kuranı anlamak için çok faydalıdır ama muhkem konularda arapça bilmeyenler içinde anlaşılmaz bir durum yoktur.
      Meal yazanların kendi yorumunu kattıklarını hatta başta diyanet olmak üzere bazı meal sahiplerinin kelime ekleme veya çıkartma yöntemleri ile bir kısım ayetlerde çarpıtma yaptıkları da maalesef bir gerçektir ama bu durum biraz çaba gösteren bir insan için çok kolay anlaşılabilecek şeylerdir.
      Arapça bilinmese bile kesinlikle meal okunmalı. En kötü meal bile tarikat-cemaat kitaplarından efdaldir.
      Keşke piyasada daha çok meal olsa karşılaştırmalı meal okumak çok faydalı ve eğiticidir.
      Tabi her meal yazarı Allah rızası için bunu yapmıyor kimileri kendi mezhebi, tarikatı, cemaati için kullanmak için yazıyor kimide bunu prestij olarak kullanıyor.

      Selametle…

      Beğen

  2. Muhkem ayetlerin hemen hemen bütün meallerde aynı olduğunu söylemişsiniz. Fakat kadınlarla ilgili olan ayetlerde çok büyük farklılıklar oluyor. Kuran’ı daha iyi öğrenmek için ne önerirsiniz? Bahsettiğiniz çabadan kasıt nedir?

    Beğen

    • Farklılık konusunda örnek verebilir misiniz? Öncelikle mealler karşılaştırmalı olarak okunmalı. Ayrıca kafanıza takılan konularda abdulaziz bayındır, mehmet okuyan, mustafa islamoğlu, hayri kırbaşoğlu, emre dorman, caner taslaman gibi hocaların yorumlarını incelemenizi tavsiye ederim. Teknoloji sayesinde çok sayıda kaynağa hızlı bir şekilde ulaşabiliyoruz. Biraz da bizim gayretimizle Kuran öğrenimi konusunda kolayca aşama kaydedebiliriz.

      Beğen

Yorumlarınızı bizimle paylaşın...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s